{"id":5190,"date":"2021-05-29T08:29:08","date_gmt":"2021-05-29T06:29:08","guid":{"rendered":"https:\/\/ksiegarniamck.pl\/?post_type=product&p=5190"},"modified":"2024-06-28T10:06:21","modified_gmt":"2024-06-28T08:06:21","slug":"klopotliwe-dziedzictwo-architektura-trzeciej-rzeszy-w-polsce-e-book-en","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/ksiegarniamck.pl\/en\/produkt\/klopotliwe-dziedzictwo-architektura-trzeciej-rzeszy-w-polsce-e-book-en\/","title":{"rendered":"Dissonant heritage? The architecture of the Third Reich in Poland E-BOOK [EN]"},"content":{"rendered":"

Dziedzictwo bywa k\u0142opotliwe, o czym za\u015bwiadczaj\u0105 najlepiej by\u0142y ob\u00f3z koncentracyjny Auschwitz czy Pa\u0142ac Kultury i Nauki. Najwi\u0119kszy jednak k\u0142opot mamy z tym, co pozostawi\u0142a w naszym kraju Trzecia Rzesza. Jak z\u0142o\u017cona jest to kwestia, pokazuje najnowsza ksi\u0105\u017cka Mi\u0119dzynarodowego Centrum Kultury. I dostarcza najpe\u0142niejszego jak dot\u0105d, nierzadko zaskakuj\u0105cego przegl\u0105du tych \u201e\u017ale urodzonych\u201d budowli.<\/strong><\/p>\n

Teren dzisiejszej Polski to r\u00f3wnie\u017c obszar wielkiego przestrzennego eksperymentu, jakim by\u0142o stworzenie niemieckiej\u00a0Lebensraum<\/em>. Eksperymentu zakrojonego we wszystkich architektonicznych skalach: od \u201ewzorcowej prowincji\u201d przez \u201eidealne niemieckie miasto na Wschodzie\u201d po \u201ewzorcow\u0105 wiosk\u0119\u201d i \u201emodelowe mieszkanie dla niemieckiej rodziny\u201d. Inaczej realizowano go na ziemiach nale\u017c\u0105cych przed wojn\u0105 do Niemiec, a inaczej na obszarach podbitej Rzeczypospolitej, kt\u00f3re albo w\u0142\u0105czono bezpo\u015brednio do Rzeszy, albo utworzono z nich Generalne Gubernatorstwo. O ile w Gda\u0144sku, Szczecinie czy Wroc\u0142awiu nazistowska architektura nie dziwi, o tyle jej obecno\u015b\u0107 w Ciechanowie, Pu\u0142tusku czy na Wawelu mo\u017ce zaskakiwa\u0107.
\n<\/strong><\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 plan\u00f3w zrealizowano, inne pozosta\u0142y na papierze. Niekt\u00f3re budowle nadal nosz\u0105 swe k\u0142opotliwe pi\u0119tno, wiele jednak wtopi\u0142o si\u0119 w otoczenie. Autorzy dociekaj\u0105 ich rodowodu, rekonstruuj\u0105 przes\u0142ania: na przyk\u0142ad Ordensburga w Z\u0142ocie\u0144cu na Pomorzu Zachodnim \u2014 upodobnionego do krzy\u017cackiego zamku o\u015brodka szkolenia nowych hitlerowskich elit \u2014 czy Eichenkampu pod Gliwicami \u2014 wzorcowej osady dla funkcjonariuszy SA i SS z germa\u0144skim d\u0119bem nie tylko w nazwie. Za wieloma projektami sta\u0142a przemoc symboliczna. Bez uporczywego zniemczania, bez wymazywania polsko\u015bci nie da\u0142oby si\u0119 Poznania przekszta\u0142ci\u0107 w \u201enowe centrum administracyjne i kulturalne niemieckiego Wschodu\u201d, stworzy\u0107 \u201enowego niemieckiego miasta Warszawy\u201d czy \u201eprzywr\u00f3ci\u0107\u201d Krakowowi jego \u201eprastar\u0105 niemiecko\u015b\u0107\u201d i zmieni\u0107 w Norymberg\u0119 Wschodu.<\/p>\n

Za architektur\u0105 sta\u0142a ideologia, za ideologi\u0105 \u2014 zbrodnia. Rewersem tego, co budowano i przebudowywano dla \u201erasy pan\u00f3w\u201d by\u0142y getta i wysiedlenia. Dobrobyt oparty na niewolniczej pracy podludzi. Infrastruktura eksterminacji \u2014 fabryk \u015bmierci i oboz\u00f3w dostarczaj\u0105cych darmowej niemal si\u0142y roboczej w my\u015bl doktryny \u201ewyniszczenia przez prac\u0119\u201d tak przewrotnie sparafrazowanej na bramie w Auschwitz.<\/p>\n

Z dziedzictwem k\u0142opotliwym nie\u0142atwo si\u0119 pogodzi\u0107. Nawet zabli\u017anione, jest \u015bladem krzywdy, przemocy, zbrodni. Osiemdziesi\u0105t lat, jakie od wojny up\u0142yn\u0119\u0142y, pozwoli\u0142y jednak badaczom spojrze\u0107 na nie \u201ebez gniewu i bez upodobania\u201d. A jednocze\u015bnie postawi\u0107 wa\u017cne pytanie: czy jako spo\u0142ecze\u0144stwo jeste\u015bmy w stanie przej\u015b\u0107 od emocji do debaty, od kontrowersji do namys\u0142u, zastanowi\u0107 si\u0119, dlaczego i na jakich zasadach mo\u017cna uchroni\u0107 r\u00f3wnie\u017c tak dramatyczne \u015bwiadectwo historii jak pozostawione przez hitlerowc\u00f3w w Polsce dziedzictwo nienawi\u015bci.<\/p>\n

Publikacja elektroniczna w formacie EPUB + MOBI<\/p>\n

Wersja angielska<\/strong><\/p>\n

Pobierz fragment (mobi) >>><\/strong><\/a>
\nPobierz fragment (epub<\/strong>) >>><\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dziedzictwo bywa k\u0142opotliwe, o czym za\u015bwiadczaj\u0105 najlepiej by\u0142y ob\u00f3z koncentracyjny Auschwitz czy Pa\u0142ac Kultury i Nauki. Najwi\u0119kszy jednak k\u0142opot mamy z tym, co pozostawi\u0142a w naszym kraju Trzecia Rzesza. Jak z\u0142o\u017cona jest to kwestia, pokazuje najnowsza ksi\u0105\u017cka Mi\u0119dzynarodowego Centrum Kultury. I dostarcza najpe\u0142niejszego jak dot\u0105d, nierzadko zaskakuj\u0105cego przegl\u0105du tych \u201e\u017ale urodzonych\u201d budowli. Teren dzisiejszej Polski […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":4994,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"iawp_total_views":0},"product_brand":[],"product_cat":[137],"product_tag":[],"class_list":{"0":"post-5190","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","4":"has-post-thumbnail","6":"product_cat-ebooks","8":"first","9":"instock","10":"downloadable","11":"virtual","12":"sold-individually","13":"taxable","14":"purchasable","15":"product-type-simple"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ksiegarniamck.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product\/5190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ksiegarniamck.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/ksiegarniamck.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ksiegarniamck.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product\/5190\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12711,"href":"https:\/\/ksiegarniamck.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product\/5190\/revisions\/12711"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ksiegarniamck.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4994"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ksiegarniamck.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/ksiegarniamck.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=5190"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ksiegarniamck.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=5190"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ksiegarniamck.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=5190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}