2020
Wydawnictwo
MCK
Międzynarodowe Centrum Kultury wydaje zarówno prace naukowe, materiały pokonferencyjne czy eseistykę, jak i albumy prezentujące sztukę europejską, zwłaszcza przełomu XIX i XX wieku, oraz środkowoeuropejskie dziedzictwo materialne. Ważną część działalności wydawniczej MCK stanowią publikacje badań nad sztuką i dziedzictwem ziem wschodnich dawnej Rzeczypospolitej.

Autorzy

 

Gregory Ashworth

jest jednym z pionierów nowego myślenia o dziedzictwie i jego relacjach z ekonomią. Znawca problematyki planowania i zarządzania miastami historycznymi, specjalista w zakresie turystyki kulturalnej i marketingu dziedzictwa.
Kształcił się na uniwersytetach w Cambridge i w Reading oraz na Uniwersytecie Londyńskim (na którym uzyskał w 1974 roku stopień doktora). Wykładał na Uniwersytecie Walijskim i Uniwersytecie w Portsmouth, a od 1979 roku pracuje na Uniwersytecie w Groningen (Holandia). Od 1994 roku prowadzi wykłady z zarządzania dziedzictwem i turystyki miejskiej w Department of Planning, Faculty of Spatial Sciences Uniwersytetu w Groningen.
Począwszy od konferencji Managing historic cities. The case of Central Europe zorganizowanej w 1991 roku, stale współpracuje z Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie.
 

Adam Balcer

wykładowca Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Stale współpracuje z czasopismami „Nowa Europa Wschodnia” / „New Eastern Europe”, „Herito” oraz „Aspen Review Central Europe”. Autor podcastu Lechistan w TOK FM, poświęconego relacjom historycznym Polski ze światem islamu i Wielkim Stepem. Kierownik projektu unijnego dotyczącego Azji Centralnej w think tanku WiseEuropa. Pracuje także jako ekspert krajowy w European Council on Foreign Relations (ECFR). Analityk ds. bałkańskich (2001–2009) oraz kierownik projektu tureckiego (2005–2009) w Ośrodku Studiów Wschodnich. W latach 2009–2013 dyrektor programu ds. rozszerzenia i sąsiedztwa Unii Europejskiej w demosEUROPA – Centrum Strategii Europejskiej. W 2015 roku dyrektor corocznej konferencji Polska polityka wschodnia, największej w regionie konferencji poświęconej Europie Wschodniej. Autor licznych artykułów, ekspertyz, raportów krajowych i zagranicznych, współautor książek Polska na globalnej szachownicy oraz Orzeł i połksiężyc. 600 lat polskiej publicystyki poświęconej Turcji.
 

Lucian Boia

rumuński historyk i jeden z najlepiej sprzedających się rumuńskich pisarzy. Jego książka De ce este Romania altfel? (Dlaczego Rumunia jest inna?) została sprzedana w ciągu zaledwie kilku miesięcy od jej ukazania się w ponad 45 tysiącach egzemplarzy – to rekord dla rumuńskiego rynku księgarskiego. Jest profesorem na Wydziale Historii Uniwersytetu Bukareszteńskiego. Jest autorem ważnych prac z historii idei i wyobraźni, bada mechanizmy konstruowania rozmaitych mitologii (nacjonalizmu, demokracji, życia pozaziemskiego), w sposób nowatorski interpretuje historię krajów Europy Zachodniej – szczególnie Francji i Niemiec. Książka Rumuni. Świadomość. Mity. Historia (wyd. pol. 2003), wydana w 1997 roku, odbiła się w Rumunii szerokim echem i do dziś pozostaje jedną z najważniejszych prac redefiniujących narodową historię. W 2015 roku opublikował dwie książki: Cum s-a romanizat Romania (Jak zrumunizowała się Rumunia) oraz Mihai Eminescu, romanul absolut. Facerea și desfacerea unui mit (Mihai Eminescu, Rumun absolutny. Budowanie i burzenie mitu).
 

Emil Brix

dyplomata i historyk (doktorat na Uniwersytecie Wiedeńskim). W latach 1990–1995 Konsul Generalny Republiki Austrii w Krakowie, w latach 2010–2015 ambasador Austrii w Wielkiej Brytanii, a następnie, do 2017 roku ambasador Austrii w Rosji. Od 2017 roku rektor Akademii Dyplomatycznej w Wiedniu. Jest także wiceprezesem Institut für den Donauraum und Mitteleuropa w Wiedniu. Doktor honoris causa uniwersytetów w Klużu‑Napoce i Drohobyczu. Zajmuje się przede wszystkim historią Austrii i Europy Środkowej w XIX i XX wieku oraz problematyką społeczeństwa obywatelskiego w Europie; autor wielu publikacji o tej tematyce.
 

Erhard Busek

polityk i prawnik (doktorat na Uniwersytecie Wiedeńskim). Minister nauki i badań naukowych w latach 1989–1994; minister edukacji do maja 1995 roku. W latach 1991–1995 wicekanclerz Austrii. Od 1996 roku pełni funkcję koordynatora Inicjatywy Współpracy Państw Europy Południowo‑Wschodniej (SECI) oraz prezesa Institut für den Donauraum und Mitteleuropa w Wiedniu. Doktor honoris causa wielu uniwersytetów, między innymi w Krakowie, Bratysławie, Libercu i Czerniowcach. Autor licznych publikacji z zakresu integracji europejskiej, politologii oraz książek na temat Europy Środkowej i Południowo‑Wschodniej.
 

Rudolf Chmel

literaturoznawca, publicysta, polityk. W latach 1956–1961 studiował filologię słowacką i rosyjską na Uniwersytecie Komeńskiego w Bratysławie. Od lat sześćdziesiątych nieprzerwanie związany z Instytutem Literatury Słowackiej Słowackiej Akademii Nauk (SAV). Sekretarz Związku Pisarzy Czechosłowackich (1982–1990) w Pradze, redaktor naczelny czasopisma literackiego „Slovenské pohľady” (1988–1990). W latach 1990–1992 ambasador Czechosłowacji na Węgrzech. Dyrektor Instytutu Studiów Slawistycznych i Wschodnioeuropejskich na Uniwersytecie Karola w Pradze (2006–2010). Minister kultury Republiki Słowackiej (2002–2005 oraz 2006). W latach 2010–2012 wicepremier ds. praw człowieka i mniejszości narodowych w rządzie Ivety Radičovej. Wykładowca akademicki. Naukowo zajmuje się historią słowackiej krytyki literackiej, czesko-słowackim i słowacko-węgierskim kontekstem literackim, a także słowacką tożsamością i mitologią narodową w kontekście środkowoeuropejskim. Współzałożyciel węgiersko-słowackiej partii Most-Híd w 2009 roku i do końca maja 2014 roku jej wiceprzewodniczący. Poseł słowackiego parlamentu w latach 2002–2006 (ANO) oraz od roku 2010 (Most-Híd).
 

Maciej Czerwiński

filolog slawista, tłumacz, krytyk literacki, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się językami, kulturami i literaturami byłej Jugosławii, a także pograniczem teorii języka i literatury oraz semiotyką kultury. Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, gdzie zdobył tytuł doktora nauk humanistycznych, a następnie habilitację. Część studiów doktoranckich odbył na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Yale’a w USA jako Visiting Assistant Researcher (2003). Jeden z projektów badawczych realizował na Uniwersytecie Friedricha Schillera w Jenie (2015). Wykładał i wystąpienia wygłaszał na sympozjach w Austrii, Bośni i Hercegowinie, Czarnogórze, Chorwacji, Czechach, Niemczech, Norwegii, Polsce, Stanach Zjednoczonych, Turcji, na Węgrzech, we Włoszech i w Wielkiej Brytanii. Jest autorem kilku książek opublikowanych w Polsce i Chorwacji (dotyczących języka, dyskursu historycznego, semiotyki i wyobraźni historycznej o drugiej wojnie światowej w chorwackiej i serbskiej prozie artystycznej), a także wielu artykułów i esejów. Współredagował dwujęzyczny reprint albumu z 1881 roku Kraków Zagrzebiowi (2011) oraz tomy poświęcone postaci biskupa Josipa Juraja Strossmayera i historycznym związkom polsko‑chorwackim. Jest członkiem redakcji polskich, chorwackich i macedońskich czasopism naukowych. W MCK współtworzył wystawę Adriatycka epopeja. Ivan Meštrović (2017) i publikował eseje w czasopiśmie „Herito”.
 

Krzysztof Czyżewski

praktyk idei, pisarz, tłumacz, redaktor, reżyser i wykładowca uniwersytecki. Współtwórca Fundacji „Pogranicze” i Ośrodka „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów” w Sejnach. Wraz z zespołem „Pogranicza” powołał do istnienia Międzynarodowe Centrum Dialogu im. Czesława Miłosza w Krasnogrudzie.
Inicjator programów dialogu międzykulturowego w Europie Środkowo‑Wschodniej, na Kaukazie, w Azji Środkowej, Indonezji, Bhutanie, Afryce Północnej, Bliskim Wschodzie, Stanach Zjednoczonych i innych pograniczach świata. Wykładowca wielu uniwersytetów w Europie, Azji i USA; profesor Uniwersytetu Bolońskiego i Rutgers University. Autor książek, między innymi: Ścieżka pogranicza (2001), Linia powrotu. Zapiski z pogranicza (2008), Miłosz. Tkanka łączna (2014), Małe centrum świata. Zapiski praktyka idei (2017), Żegaryszki (2018). Współautor między innymi: Podręcznika dialogu. Tożsamość i zaufanie (2012), Miłosz – Dialog – Pogranicze (2012), Krasnogrudzkiego mostu. Niezbędnik budowniczego (2016). Reżyser opowieści teatralnych „Pogranicza”, w tym: Trzy kobiety. Metamorfozy mitu Medei u Owidiusza i Picassa oraz Misterium Mostu.
Przez Jerzego Giedroycia uhonorowany nagrodą „Małego Berła Kultury Polskiej”. W 2014 roku otrzymał Nagrodę Dana Davida, a w 2018 – wraz z zespołem „Pogranicza” – Europejską Nagrodę Kultury im. Księżniczki Małgorzaty wręczoną w Amsterdamie.
 

Miljenko Jergović

(ur. 1966 w Sarajewie) – powieściopisarz, poeta, eseista, jeden z najwybitniejszych współczesnych pisarzy chorwackich. Jego proza i poezja są tłumaczone na wiele języków. W Polsce ukazało się dziewięć jego książek: siedem powieści (trzy „samochodowe”: Buick Rivera, Freelander i Wołga, Wołga, oraz Ruta Tannenbaum, Srda śpiewa o zmierzchu w Zielone Świątki, Wilimowski i Psy nad jeziorem), zbiór opowiadań Ostatni pocałunek Gity Danon i powieść‑esej Ojciec. Laureat kilkunastu nagród bośniackich i chorwackich, a także Nagrody im. E. R. Remarque’a i Premio Napoli. Za powieść Srda śpiewa o zmierzchu w Zielone Świątki otrzymał w 2012 roku Literacką Nagrodę Europy Środkowej „Angelus”.
 

Jiři Gruša

(1938–2011) czeski pisarz, poeta, polityk i dyplomata. Wciąż słabo znany polskiemu czytelnikowi, który bardziej kojarzy go z funkcji prezesa światowego PEN Clubu (2004–2009) albo (w tych samych latach) pierwszego i do tej pory jedynego nieaustriackiego rektora słynnej Akademii Dyplomatycznej w Wiedniu czy czeskiego ambasadora w Niemczech (1991–1997) i Austrii (1998–2004) niż jako autora. W istocie jest on jednym z najważniejszych czeskich pisarzy drugiej połowy XX wieku, choć z powodu niełatwej poetyki swych utworów nieczęsto tłumaczonym na obce języki. Za tomy wierszy oraz powieści i zbiory esejów otrzymał najważniejsze czeskie nagrody literackie (Nagroda im. Jiřiego Kolářa 1976, Egona Hostovskiego 1978, Jaroslava Seiferta 2002 oraz Magnesia Litera 2002). Najbardziej znaną powieścią Grušy jest wydany w kilkunastu krajach „kafkowsko‑orwellowski” Kwestionariusz czyli Modlitwa za pewne miasto i przyjaciela (Dotazník aneb Modlitba za jedno město a přítele, polski przekład Piotra Godlewskiego, Warszawa: Niezależna Oficyna Wydawnicza 1987, Twój Styl 2003). W ostatnich latach życia Gruša zajął się głównie eseistyką literacką i historyczną. Jest autorem między innymi bardzo osobistego i zaangażowanego portretu literatury XX wieku (Šťastný bezdomovec – Szczęśliwy tułacz), książki wspomnień (Umění stárnout – Sztuka starzenia się) oraz biografii czeskiego prezydenta Edvarda Beneša (Beneš jako Rakušan – Beneš jako Austriak).
 

Csaba G. Kiss

historyk literatury i kultury, eseista, znawca problematyki środkowoeuropejskiej. Ukończył hungarystykę i germanistykę na Uniwersytecie im. Loránda Eötvösa w Budapeszcie. Studiował także literaturę porównawczą Europy Środkowej i Wschodniej. W latach 1987–1990 działał w węgierskiej opozycji, współtworzył Węgierskie Forum Demokratyczne. Następnie, w latach 1992–1995 był dyrektorem Instytutu Europy Środkowej w Budapeszcie. Od 1995 roku jest profesorem w Katedrze Historii Kultury na Uniwersytecie im. Loránda Eötvösa w Budapeszcie. W latach 1999–2004 piastował stanowisko visiting professor w Katedrze Hungarystki na wydziale Filozoficznym Uniwersytetu w Zagrzebiu. Wykładał również na niemieckojęzycznym Uniwersytecie Gyuli Andrássyego w Budapeszcie. Obecnie jest także wykładowcą w Seminarium Studiów Środkowoeuropejskich działającym przy Instytucie Slawistyki i Studiów Wschodnioeuropejskich na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Karola w Pradze.
Doświadczenie węgierskiego października 1956 – tak ważne dla całego jego pokolenia – i reakcja Polaków na te wydarzenia utwierdziły Csabę Kissa w przekonaniu, że dialog obu narodów dostarcza klucza i kontekstu dla zrozumienia dziejów Węgrów i Polaków, a także ich miejsca w kulturze i cywilizacji europejskiej. Jako temat studiów porównawczych wybrał więc polsko‑węgierskie związki literackie. Swoistym ich dopełnieniem była odbyta w 1964 roku długa podróż autostopem po Polsce. Odtąd jest częstym gościem w naszym kraju, jako literat, badacz i wykładowca akademicki, spod jego pióra wyszło też wiele analiz paralel polsko‑węgierskich.
Nie mniej istotne są dla Csaby Kissa relacje węgiersko‑słowackie, a sama Słowacja jest dlań jednym z ulubionych miejsc peregrynacji nie tylko literackich. Csaba Kiss to wybitny znawca literatury słowackiej i problematyki słowackiego odrodzenia narodowego. Nade wszystko jednak jest propagatorem idei wspólnego dziedzictwa – którego nośnikiem jest dla niego idea Hungarii (Uhorska), będącej wspólną ojczyzną narodów – czy miejsc wspólnej pamięci, takich jak na przykład Banská Štiavnica–Selmecbánya–Schemnitz. Kiedyś podczas wystąpienia w Instytucie Słowackim w Budapeszcie Csaba Kiss przyznał, że w takim samym stopniu czuje się nacjonalistą węgierskim jak słowackim. „Ten podwójny nacjonalizm – dodawał – pozwala mi bezstronnie patrzeć na wspólne sprawy, albowiem moje węgierskie «ja» jest równoważone przez «ja» słowackie”.
Równie chętnie jak na północ od Dunaju autor spogląda za Drawę, na południe. Csabę Kissa interesują wspólne dzieje Chorwatów i Węgrów, a także przestrzeń, w której przenikają się światy węgierski i południowosłowiański. Wiele uwagi poświęca literackiemu i kulturowemu mitowi Adriatyku – czy szerzej Hungaria Mediterranea – od twórczości Janusa Pannoniusa czy siedemnastowiecznego eposu Syrena Morza Adriatyckiego po legendę Fiume‑Rijeki – węgierskiego portu i okna na świat.
Przywołanym tu tematom i tropom poświęcił wiele książek, które składają się na fascynujący obraz literatury, kultury i zagadnień narodowościowych w Europie Środkowej, kreślony piórem Węgra, dbającego wszakże, aby widzieć sprawy z wielu perspektyw. Prace Csaby Kissa wydawane były między innymi we Francji, w Niemczech, Słowacji, Chorwacji i Polsce. W naszym kraju ukazał się jego Dziennik polski (1980–1982), a także liczne artykuły w czasopismach i tomach zbiorowych.
 

Katarzyna Kotyńska

ukrainistka związana z Katedrą Ukrainistyki IFW UJ i z Instytutem Slawistyki PAN, tłumaczka literatury ukraińskiej i białoruskiej, między innymi powieści i opowiadań Oksany Zabużko i Jurija Andruchowycza, esejów i opracowań Mykoły Riabczuka i Jarosława Hrycaka. Za najciekawsze problemy badawcze uważa funkcjonowanie dzieła literackiego w odbiorze czytelniczym, a także sposoby, w jakie literatura odzwierciedla – a zarazem kreuje – powszechne przekonania, wierzenia i mity. Opublikowała książkę Eseiści o Lwowie. Pamięć, sąsiedztwo, mity (Warszawa 2006). Laureatka nagrody Angelus dla Tłumacza (2013) za przekład Muzeum porzuconych sekretów Oksany Zabużko.
 

Krzysztof Kowalski

ukończył etnologię na Uniwersytecie Jagiellońskim (1993), a następnie obronił doktorat na Wydziale Historycznym UJ (2000) i otrzymał Master of Public Administration w programie realizowanym przez Małopolską Szkołę Administracji Publicznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie i Copenhagen Business School (2004).
Pracuje w Katedrze Dziedzictwa Europy Instytutu Europeistyki UJ. Specjalizuje się w zakresie antropologii polityki, teorii dziedzictwa i pamięci. Jest autorem monografii Europa: mity, modele, symbole (Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków 2002) i wspołredaktorem prac zbiorowych poświęconych dziedzictwu, między innymi The Squares of Europe. The Squares for Europe. Les Places d’Europe. Les Places pour l’Europe (Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2007).
 

Paul Lendvai

urodził się w Budapeszcie, tam też w 1944 roku przetrwał w ukryciu pogromy organizowane przez węgierskich faszystów i niemieckie deportacje węgierskich Żydów do Auschwitz. W czasie węgierskiego powstania 1956 roku był korespondentem zagranicznym w Polsce. Rok później wyjechał do Wiednia, gdzie stał się jednym z najbardziej znanych i wpływowych publicystów europejskich. Przez 22 lata był korespondentem „Financial Times”; stałym komentatorem wiedeńskich dzienników „Die Presse” i „Der Standard”. W 1982 roku został redaktorem naczelnym redakcji ds. Europy Wschodniej i Południowo‑Wschodniej telewizji austriackiej ORF. W latach 1987–1998 był dyrektorem Radio Österreich International. Od 1973 roku wydaje renomowany kwartalnik „Europäische Rundschau”. Jest komentatorem i konsultantem ORF oraz moderatorem programu telewizyjnego „Europastudio”, do którego często zaprasza uczestników z Europy Środkowej. Za swą publicystykę był wielokrotnie odznaczany, w 1974 roku – Nagrodą im. Karla Rennera, w 1999 roku Nagrodą im. Axela Cortiego. Za wkład w dialog między Wschodem a Zachodem został w 1998 roku odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi RP.
Jest autorem wielu żywo dyskutowanych książek popularnonaukowych na temat Europy Środkowej i Południowo‑Wschodniej, w tym wyróżnionej Nagrodą im. Brunona Kreisky’ego analizy rewolucji roku 1989 w Europie Środkowo‑Wschodniej Zwischen Hoffnung und Ernüchterung – Reflexionen zum Wandel in Osteuropa (Między nadzieją a rozczarowaniem – refleksje na temat przemian w Europie Wschodniej). Jego wspomnienia Auf schwarzen Listen – Erinnerungen eines Mitteleuropäers (Na czarnych listach – wspomnienia mieszkańca Europy Środkowej) były tłumaczone na wiele języków.
 

Ľubomír Lipták

(1930–2003) słowacki historyk. Autor licznych podręcznikowych syntez z zakresu historii Słowacji i Czechosłowacji. Pod koniec lat sześćdziesiątych wydał książkę Slovensko v dvadsiatom storočí (Słowację w XX wieku), która nadal jest najprawdopodobniej najczęściej cytowanym dziełem naukowym o charakterze eseju historycznego w Słowacji. Pracował w Instytucie Historii Słowackiej Akademii Nauk w Bratysławie oraz w Słowackim Muzeum Narodowym w Bratysławie, prowadził zajęcia na uniwersytetach w Trnawie, Preszowie i Bratysławie. W 1999 roku opublikował Storočie dlhšie ako sto rokov (Stulecie dłuższe niż sto lat), za którą to książkę jako pierwszy historyk otrzymał nagrodę Dominika Tatarki (1999). W 2000 roku otrzymał nagrodę z rąk prezydenta Słowacji Rudolfa Schustera (Rad Ľ. Štúra II. triedy), a w 2003 roku został odznaczony przez Václava Havla medalem za zasługi 1. stopnia jako jedyny historyk ze Słowacji (Medaila za zásluhy I. stupňa). Otrzymał także nagrodę Słowackiej Akademii Nauk (cena SAV). Publikował w czasopismach „SME” i „OS – fórum občianskej spoločnosti”, był członkiem rady redakcyjnej czasopism „Slovenské pohľady” i „Slovanské štúdie”. Jego niedokończone dzieło Dejiny slovenského štátu počas druhej svetovej vojny opublikowano pośmiertnie pod tytułem 2271 dní. Slovensko v čase druhej svetovej vojny (2271 dni. Słowacja w czasie drugiej wojny światowej). Wybrane prace Ľubomíra Liptáka tłumaczono na języki węgierski, niemiecki, francuski, polski i angielski.
 

John Adalbert Lukacs

(właśc. János Albert Lukács) węgiersko‑amerykański historyk i eseista, laureat między innymi węgierskiej nagrody Széchenyiego; wieloletni profesor Chestnut Hill College (1947–1994), a gościnnie wykładowca na uniwersytetach La Salle, Columbia, Princeton, Johnsa Hopkinsa, Pensylwanii, w Szkole Prawa i Dyplomacji Fletchera oraz na europejskich uczelniach w Tuluzie i na Węgrzech.
Urodzony w 1924 roku w Budapeszcie Lukacs studiował historię na Uniwersytecie Pétera Pázmánya (dzisiejszym ELTE). Na mocy węgierskich ustaw żydowskich w czasie drugiej wojny światowej został wcielony do jednostki pracy przymusowej (jego matka była Żydówką), udało mu się jednak uniknąć losu innych wezwanych do „służby pracy” (węg. munkaszolgálat): deportacji do obozów zagłady lub marszu w pochodach śmierci. Do końca wojny ukrywał się w rodzinnym mieście. W 1946 roku wyemigrował – najpierw do Anglii, gdzie dokończył studia historyczne na Cambridge, a następnie do Stanów Zjednoczonych, swojej późniejszej drugiej ojczyzny.
Lukacs, określany mianem jednego z najlepszych narratorów wśród historyków, ma na swoim koncie ponad 30 książek o tematyce związanej z historią XX wieku, przede wszystkim dotyczących drugiej wojny światowej oraz zimnej wojny. Jest biografem ludzi (Winston Churchill, George Kennan) i miast (Filadelfia, Budapeszt). Jego książka The End of the Twentieth Century and the End of the Modern Age znalazła się w 1994 roku wśród finalistów nagrody Pulitzera w kategorii „general nonfiction”. W Polsce ukazał się jego esej Czerwiec 1941. Hitler i Stalin (2008).
 

Claudio Magris

prozaik, eseista, tłumacz, profesor germanista, wieloletni wykładowca na uniwersytecie triesteńskim. W latach 1994–1996 był senatorem w parlamencie włoskim. Opublikował między innymi Il mito asburgico nella letteratura austriaca moderna (Mit habsburski w nowoczesnej literaturze austriackiej, 1963), Daleko? Ale od czego? Joseph Roth i tradycja Żydów wschodnioeuropejskich (1971, wyd. pol. 2015), Itaka i dalej (1982, wyd. pol. 2009), Domysły na temat pewnej szabli (1984, wyd. pol. 2009), Dunaj (1986, wyd. pol. 1999), Inne morze (1991, wyd. pol. 2004), Mikrokosmosy (1998, wyd. pol. 2002), Na oślep (2005, wyd. pol. 2006). W 2015 roku ukazała się jego powieść Non luogo a procedere (Procesu nie będzie). Prowadzi stałą kolumnę w „Corriere della Sera”. Laureat wielu prestiżowych nagród, między innymi Premio Strega, Międzynarodowej Nagrody Literackiej Vilenica, Nagrody Pokojowej Księgarzy Niemieckich i Nagrody Księcia Asturii.
 

Joseph Rykwert

jeden z najważniejszych historyków i krytyków architektury. Jest emerytowanym profesorem architektury na Uniwersytecie Pensylwańskim (katedra Paula Philippe’a Creta). Urodził się w Warszawie w 1926 roku, skąd w 1939 roku wyjechał do Anglii. Studiował w Charterhouse, następnie w Bartlett School of Architecture (University College, Londyn) oraz w Architectural Association w Londynie. Wykładał w Hochschule für Gestaltung w Ulm, w Royal College of Art, na University of Essex, na Uniwersytecie w Cambridge i na Uniwersytecie Pensylwańskim. Jako profesor gościnny wykładał i prowadził zajęcia na większości prestiżowych uczelni architektonicznych na całym świecie. Wielu studentów profesora Rykwerta jest dziś uznanymi w świecie architektami, jak Daniel Libeskind, Eric Parry, Alberto Perez‑Gomez.
Jest autorem wielu książek, między innymi On Adam’s House in Paradise. The Idea of the Primitive Hut in Architectural History (1972), The First Moderns (1980), The Dancing Column. On Order in Architecture (1996), The Judicious Eye. Architecture against the other Arts (2008), z których wszystkie zostały przetłumaczone na wiele języków. W języku polskim, nakładem Wydawnictwa MCK, ukazała się Pokusa miejsca. Przeszłość i przyszłość miast (2013). Joseph Rykwert jest Kawalerem Orderu Sztuki i Literatury Republiki Francuskiej (1984), doktorem honoris causa wielu uniwersytetów, laureatem Nagrody Brunona Zeviego przyznawanej na weneckim Biennale (2000); został także wyróżniony Złotym Medalem Círculo de Bellas Artes (Madryt, 2009) oraz Królewskim Złotym Medalem nadanym przez Royal Institute of British Architects (RIBA, Londyn; 2013). Od roku 1996 przewodniczy Międzynarodowej Radzie Krytyków Architektury (International Committee of Architectural Critics, CICA).
 

Simona Škrabec

po ukończeniu studiów w zakresie filologii germańskiej i literatury porównawczej w Słowenii uzyskała doktorat z teorii literatury na Uniwersytecie Autonomicznym w Barcelonie (Universitat Autonoma de Barcelona). Jest najwybitniejszą pośredniczką między literaturami słoweńską a katalońską w sferze przekładów i informacji. Jej działalności na polu przekładowym towarzyszą regularne publikacje rozpraw i artykułów naukowych o literaturze europejskiej w XX wieku. Jej rozprawa L’estirp de la solitud (Potomkowie samotności, Institut d’Estudis Catalans, Barcelona 2003; wyd. słoweń.: Literatura, Ljubljana 2005) zyskała nagrodę Josepa Carnera w dziedzinie teorii literatury.
 

Andrzej Tomaszewski

to jedna z najbardziej rozpoznawalnych w świecie osobistości polskiej ochrony i konserwacji zabytków przełomu XX i XXI wieku. Początek aktywności zawodowej Andrzeja Tomaszewskiego to badania archeologiczno‑architektoniczne związane z odkrywaniem reliktów najstarszych budowli sakralnych Polski w ramach przygotowań do obchodów tysiąclecia państwa polskiego w 1966 roku. Opracowaniu wyników swoich badań poświęcił kilkanaście pierwszych publikacji, część została wydana także za granicą. Drugi chronologicznie zespół publikacji Tomaszewskiego stanowią referaty i eseje wydane w Niemczech i poświęcone niemiecko‑polskiej współpracy w zakresie wspólnych badań i ochrony zabytków. Trzeci, zapewne najważniejszy, obszar jego profesjonalnych zainteresowań to teoria, filozofia i zasady ochrony dziedzictwa kulturowego, a także ich realizacja w praktyce konserwatorskiej. Tematyką tą zajmował się do ostatnich swoich dni. Jako współtwórca międzynarodowego komitetu naukowego ICOMOS – Komitetu Teorii i Filozofii Konserwacji i Restauracji, zintensyfikował międzynarodową dyskusję na temat roli zabytków i systemu ich ochrony w różnorodnych kulturowo obszarach globu.
 

John Tunbridge

(ur. 1943) jest absolwentem Uniwersytetu w Cambridge (St. John’s College) oraz Uniwersytetu w Bristolu (doktorat). Od końca lat sześćdziesiątych związany z Uniwersytetem Carleton w Ottawie, gdzie uzyskał stopień profesora. W latach siedemdziesiątych ubiegłego stulecia należał do wąskiej grupy pionierów „heritologii” i jest powszechnie uznawany za jednego z założycieli dyscypliny. Należy ponadto do najwybitniejszych badaczy takich zjawisk jak dziedzictwo przemocy, mroczna turystyka, społeczny wymiar dziedzictwa czy miasta historyczno-turystyczne (zwłaszcza portowe). W swoich pracach kładzie nacisk na fakt, że waga pojęcia, jakim jest „dziedzictwo”, zależy przede wszystkim od zadania pytania „czyje dziedzictwo?”. Swoje interdyscyplinarne badania prowadził między innymi w Australii, Malcie, Republice Południowej Afryki, Wielkiej Brytanii oraz na wyspach Oceanu Atlantyckiego. Zaowocowały one imponującym dorobkiem naukowym, na który składa się blisko 150 publikacji, w tym sześć monografii.
W dorobku Tunbridge’a istotna jest wieloletnia współpraca z Gregorym Ashworthem. Przez ponad trzydzieści lat obaj naukowcy współpracowali przy około pięćdziesięciu projektach badawczych.
 

Larry Wolff

historyk specjalizujący się w intelektualnych i kulturalnych dziejach Europy Wschodniej, monarchii habsburskiej, Oświecenia oraz historii dzieciństwa, a także krytyk muzyczny i operowy. Profesor na New York University, wyróżniony stypendiami Fulbrighta, American Council of Learned Societies oraz Guggenheima. Jest także członkiem American Academy of Arts and Sciences. Najbardziej interesuje go problematyka wzajemnych stosunków Wschodu i Zachodu Europy, relacji Watykan – Polska, Wenecja – Słowianie, czy też Wiedeń – Galicja. Idea Galicji. Historia i fantazja w habsburskiej kulturze politycznej jest jego drugą książką ukazującą się po polsku. Pierwszą było Wynalezienie Europy Wschodniej. Mapa cywilizacji w dobie Oświecenia.
Spośród innych publikacji autora warte wymienienia są: Postcards from the End of the World. Child Abuse in Freud’s Vienna (1988), Venice and the Slavs. The Discovery of Dalmatia in the Age of Enlightenment (2001), The Singing Turk. Ottoman Power and Operatic Emotions on the European Stage from the Siege of Vienna to the Age of Napoleon (2016).

Tłumacze

 

Juhans Bimenihil

Geictem que dorrlo odipsap dictem erupta duscitur, utem as erupta us adios maxim core erum fugit quam que ideratur comolorum quibus numquas axim core erum fugit quam que iderat utem as erupta us adios erum fugit quam que ideratur comolorum quibus numquas axim core erum fugituam eratur.
Konto